Gdy wspominamy czasy analogowej rejestracji dźwięku, najczęściej padają dwa słowa: lampa i taśma. To one stały się symbolami ciepła, miękkości i muzykalności dawnych nagrań.
Rzadziej wspomina się o transformatorze, a przecież niemal każdy sygnał mikrofonowy przechodził najpierw przez transformator — czy to w samym mikrofonie, czy w wejściu konsolety.
Gdy fala akustyczna trafia do urządzenia staje się prądem elektrycznym. Jeśli w układzie znajduje się transformator, wprowadza do toru sygnałowego dodatkowy proces fizyczny. Zbudowany z dwóch uzwojeń — pierwotnego i wtórnego — sprawia, że w pewnym momencie sygnał elektryczny zamienia się w pole magnetyczne.
W uzwojeniu pierwotnym płynie prąd zmienny, który wytwarza pole magnetyczne, a to z kolei indukuje prąd w uzwojeniu wtórnym. W ten sposób sygnał płynie dalej, mimo że między uzwojeniami nie ma żadnego bezpośredniego połączenia.
Dzięki temu transformator nie tylko izoluje sygnał, chroniąc go przed zakłóceniami i pętlami masy, ale też nadaje mu charakter – wprowadza subtelne nasycenie i delikatną kompresję.
W czasach analogowej rejestracji dźwięku, gdy większość instrumentów i urządzeń miała niesymetryczne wyjścia, a gotowe di-boxy praktycznie nie istniały, inżynierowie dźwięku budowali własne urządzenia symetryzujące połączenia – pasywne konstrukcje oparte na transformatorach. Rodzaj użytych części oraz sposób, w jaki dana konstrukcja była wykonana, odciskały pierwszy ślad brzmieniowy konkretnego studia.
Kiedy zaczynasz słuchać świat przez pryzmat transformatorów, wiele starych urządzeń nagle staje się potencjalnym źródłem brzmienia. Magnetofony, konsole, moduły z radiostacji – każdy z nich może kryć w sobie ten jeden, wyjątkowy transformator. A najlepiej dwa – żeby móc zbudować urządzenie stereofoniczne, przez które przepuścimy nasz mix, delikatnie go zabarwiając.
Podczas swoich poszukiwań trafiłem na stronę Vintage Maker, gdzie właściciel projektuje urządzenia właśnie z myślą o takich eksperymentach. Buduje je z transformatorów z lat 60. i 70., które kiedyś pracowały w sprzęcie Neumanna.
Podobne konstrukcje można znaleźć również na Reverbie – pełno tam pasywnych modułów i fragmentów konsolet, które mogą stać się colorboxem.
To taka niewinna studyjna alchemia, ale potrafi poważnie uzależnić. 🙂
Docc
